martes, 15 de noviembre de 2016

"Vivamos coma deuses", un PBL sobre mitoloxía clásica en 4º de ESO


Guadalupe Martínez, a profesora de Latín de 4º ESO, ideou e levou á práctica un PBL (Aprendizaxe Baseado en Problemas ou "Problem Based Learning", en inglés). Neste post cóntanos en que consistiu e achéganos algunhas fotos que recollen distintos momentos da experiencia.

PBL DE CULTURA ROMANA “VIVAMOS COMA DEUSES” (LATÍN 4º ESO)
Inmersos como estamos nas novas metodoloxías de innovación educativa, e aproveitando que se nos encargou a tarefa de traballalas nas programacións de aula deste curso, quixen escoller na materia de Latín de 4ºESO tres temas relacionados coa cultura e civilización romanas que desen xogo para poder aplicalas.

Na primeira avaliación deste curso, concretamente, o tema no que os alumnos traballaron e aplicaron estas novas metodoloxías foi “A RELIXIÓN ROMANA” e, botando man do slogan do anuncio publicitario dunha coñecida marca de supermercados galegos, creei un PBL titulado “VIVAMOS COMA DEUSES”. 


Nese PBL introducín o tema e as actividades relacionadas coa relixión romana presentando aos alumnos a seguinte historia:

“Hai moitos, moitísimos anos, Xúpiter confinouvos no máis profundo do Tártaro. Acusouvos dun delito que non puidestes cometer, pois non tivestes nin medios nin ocasión. Dende aquela, os vosos únicos compañeiros foron os condenados a penar nese lugar, que cumpren castigo polos pecados cometidos. O voso castigo é durmir ata que vexades o amencer, pero, cada vez que albiscades o lumbrigar do sol polo leste, este desanda o camiño para iniciar o oposto e, cando parece que vai asomar polo oeste, emprende o camiño contrario.
Agora, nun descoido dos deuses, e grazas a Mercurio, que quere “humanizar” o Olimpo ante o insufrible comportamento dalgunhas deidades, tedes a oportunidade de desquitarvos. Co voso enxeño e maña poderedes volver, de novo, á vida, pero non a calquera tipo de vida. Poderedes vivir como o fai un deus instalado no Olimpo, pero, incluso, poderedes chegar a máis.
Teredes que superar obstáculos que vos parecerán inexpugnables, para o que contaredes con algunha que outra axuda complementaria. Teredes que saír do Tártaro e pasar unha serie de probas que vos permitan coñecer moi ben a vida das múltiples divindades que xogan co voso destino e imitalas ata chegar ás mesmas abas do monte Olimpo, a morada dos deuses, para convertervos nunha máis delas.
Na aula contaredes coa guía e a orientación do deus Mercurio (profesora), mensaxeiro dos deuses e amigo de comerciantes e viaxeiros, cuxos atributos conterán as indicacións precisas para iniciar a vosa viaxe. A el poderedes recorrer en todo momento, pero iso suporá atrasar unha xornada a chegada ao voso obxectivo final, o Olimpo”.
 

Chegar a vivir coma deuses, requiriu que no camiño ao Olimpo os alumnos, distribuídos en equipos cooperativos, afrontaran varias probas:


Traballo cooperativo.
1. Pescudar os atributos do deus Mercurio para atopar as pistas que os levaron ao comezo do camiño.

Pescuda de información.
Atributos de Mercurio.

2. Coñecer o panteón clásico grego e romano, comparando e contrastando as súas semellanzas e diferenzas para evitar errar o destino final.

Compara e contrasta.

3. Documentárense da forma máis detallada posible de dúas divindades asignadas a cada grupo para coñecer e imitar (xenealoxía, calidades, atributos...) na súa chegada ao Olimpo e facérense pasar por elas.

CSI.

Elaboración dos murais.

4. Pescudar algún mito no que esas divindades xogaron un papel fundamental para relatar aos seus compañeiros condenados e amenizar a longa viaxe.
 
Relato cooperativo.

5. Presentárense, unha vez chegados ao Olimpo, ante o resto de divindades e instalárense no seu novo fogar.


Exposicións orais.
Exposicións no corredor.
RÚBRICA DE AVALIACIÓN DO PBL:
ACTIVIDADE
MOI BEN (4)
BEN (3)
REGULAR (2)
MAL (1)
PUNTUACIÓN
Traballo cooperativo

Todos os membros do grupo participan con entusiasmo nas diferentes actividades propostas.

Polo menos ¾ dos membros do grupo participan activamente nas diferentes actividades propostas.
Polo menos a metade dos membros do grupo participa nas diferentes actividades propostas.
Só unha persoa ou ninguén participa nas actividades propostas.

Destreza
“Compara e Contrasta”

A ficha complétase na súa totalidade, os contidos son coherentes e responden ao esixido.

A ficha complétase parcialmente, os contidos son coherentes e responden ao esixido.
A ficha complétase na súa totalidade, pero os contidos non son coherentes nin responden ao esixido.
A ficha complétase parcialmente (ou non se cubre), pero os contidos non son coherentes nin responden ao esixido.

Lectura compartida

Todos os membros do grupo participan de maneira activa na actividade.

Polo menos ¾ dos membros do grupo participan activamente na actividade.
Polo menos a metade dos membros do grupo participa na actividade.
Ningún dos membros do grupo participa na actividade.

Rutina
“CSI”

Todos os membros do grupo realizan de maneira completa esta rutina.

Algúns membros do grupo realizan de maneira completa esta rutina.
Todos ou algúns membros do grupo realizan de maneira parcial esta rutina.
Só un membro do grupo  ou ninguén realiza de maneira completa ou parcial esta rutina.

Relato oral cooperativo

Todos os membros do grupo participan de maneira activa e equitativa nesta actividade.

Gran parte dos membros do grupo participa de maneira activa e equitativa nesta actividade.
A metade dos membro do grupo participa de maneira  activa nesta actividade.
Só un  membro do grupo ou ninguén participa nesta actividade.

Mural

Todos os membros do grupo participan de maneira activa e creativa  nesta actividade e o resultado final é o esixido.

Polo menos ¾ dos membros do grupo participan de maneira activa e creativa nesta actividade e o resultado final é o esixido.
Polo menos a metade dos membros do grupo participa de maneira activa nesta actividade e o resultado final é normal.
Só un membro do grupo ou ninguén participa nesta actividade e o resultado final non é o esixido.







TOTAL:



[
                                               

lunes, 24 de octubre de 2016

AMCO (un método dinámico para el aprendizaje del inglés)


La profesora Paula C. Sánchez nos cuenta en qué consiste el método AMCO para el aprendizaje del inglés, que este curso comienza a implantarse en Infantil.

AMCO

Este curso en Educación Infantil hemos empezado a trabajar en la enseñanza del inglés con el programa Gear Up de AMCO. Hemos seleccionado AMCO porque continúa con las metodologías que seguimos en el resto de áreas: busca un aprendizaje significativo exponiendo al alumnado a situaciones reales y cercanas, trabaja por inteligencias múltiples (destacando el papel de la inteligencia emocional), favorece el trabajo cooperativo y el uso de las TICs, e igual que en Entusiasmat y Ludiletras, la secuenciación de sus contenidos es cíclica. 
 
Si hablamos de metodología específica para la enseñanza de una lengua extranjera, AMCO se basa en la metodología Total Physical Response (TPR) o Respuesta Física Total, que consiste en recrear situaciones y contextos en los que el niño/a tenga que responder actuando, y en la Teoría de la Voz Generadora, que pretende un aprendizaje vivencial y natural para el alumnado. Es decir, no buscamos que los niños y niñas aprendan inglés, sino que aprendan EN inglés, por lo que apostamos por la inmersión lingüística en la propia clase, tanto por parte de la tutora como de la especialista de inglés y la auxiliar de conversación, lo que favorece el proceso denominado “switching process” (el cambio natural de una lengua a otra, en lugar de la traducción de la lengua materna a la extranjera).

Con la auxiliar de conversación


Una clase con AMCO

Para que se dé esta inmersión lingüística en el aula, es esencial que las clases se impartan totalmente en inglés. Para favorecer el “switching process”, las maestras tenemos diferentes técnicas. Algunas tenemos unas gafas "mágicas" que nos hacen hablar inglés (aunque al ponerlas también se nos olvida el español). También contamos en cada aula con una mascota que no entiende español: en el grupo de tres años, con Kelly, una canguro que viene de Autralia; en cuatro años tienen a Flash, un zorro procedente de Reino Unido; en cinco años está Bobby, un osito que llegó de Estados Unidos.

 A principios de curso, los niños/as de tres años recibimos un paquete sorpresa y desde Australia. En él venía Kelly con sus libros, un colgante para su “helper” o ayudante (que en cada clase va rotando), un montón de pegatinas, posters, flashcards o tarjetas y canciones.



Los niños/as de cuatro años también recibieron su paquete, de parte del zorro Flash; y los de cinco, conocieron al oso Bobby.

 



Las “Daily Routines” (rutinas diarias) son fundamentales ya que, por una parte, aportan seguridad al alumnado al poder anticipar lo que viene a continuación y por otra, es una forma de aprendizaje muy significativo para ellos. Cuando llega Kelly, los niños de tres años le cantamos una canción para saludarla, Kelly le pone el colgante a su “helper”, quien le ayuda a poner en su póster el tiempo que hace ese día y, con la ayuda de la canción de los días de la semana, el día que es.

 


A continuación, la profesora pasa las flashcards o tarjetas correspondientes a la unidad, y presenta con algún juego o canción el vocabulario que se va a trabajar ese día (alguno también se apoya en baby sign language, o lengua de signos para bebés). Para trabajar con el libro, se presenta este en la pizarra digital, a través de la cual podemos escuchar la voz de nuestra mascota presentándonos la actividad o incluso contándonos alguna historia. Solo algunas veces tenemos que sentarnos para completar la actividad en nuestro propio libro.


Finalizamos la clase repasando el nuevo vocabulario que hemos aprendido ese día, recogiendo con la canción “Clean up”, y despidiéndonos de Kelly con la canción “See you later alligator”.

Jugando con las flashcards

En el resto de cursos de Infantil, estas rutinas se mantienen (con la mascota correspondiente), pero volviéndose cada vez un poco más complicadas: se incluyen normas de clase, los niños tienen que responder cómo se sienten, lo que llevan puesto ese día, etc.



Los libros de AMCO

Lo que primero llama la atención de los libros es que son dos, uno con la primera unidad y el segundo con las otras cinco. El primer libro, a partir de 5º de EI, es la unidad de repaso, y también pretende facilitar que el alumnado se familiarice con su uso. Además, la finalización tan temprana del libro sirve de motivación para los niños/as.


Una vez que abrimos los libros, se puede comprobar que no es el típico compendio de fichas, ya que lo que se prioriza son otro tipo de actividades más vivenciales (juegos, canciones, historias…) y otro tipo de recursos. De esta forma, conseguiremos que los niños aprendan de forma natural y divertida, trabajando además todas las inteligencias.

Realizando el signo del color rojo.

lunes, 17 de octubre de 2016

Entusiasmat y Ludiletras



En el centro comenzamos el curso 16-17 con la misma ilusión compartida con la que clausuramos el anterior: la innovación educativa. En septiembre incorporamos tres nuevas propuestas de Tekman Books en Educación Infantil, con la idea de que en cursos posteriores continúen en Primaria: Amco, Entusiasmat y Ludiletras. Las tres buscan que los niños “aprendan jugando”, restando importancia a lo que constituía la base del aprendizaje tradicional: la ficha.

El caso de Amco, para el aprendizaje del inglés, lo trataremos en la próxima entrada. La profesora de Infantil María Otero nos cuenta a continuación cómo se están implantando Entusiasmat y Ludiletras:

Entusiasmat, un método para abordar la introducción a las Matemáticas, propone un aprendizaje cíclico, aspecto importante para recordar los conceptos anteriores y tener en cuenta los distintos ritmos de aprendizaje. Se plantean a diario sesiones de aproximadamente 45 minutos, que comienzan con bits o pequeños problemas orales (resolución de situaciones reales, cálculo mental…) para dejar paso a la fase de demostración, donde a través de actividades totalmente manipulativas y con variados materiales los niños interiorizan los distintos conceptos: clasificaciones, figuras geométricas, tamaños, colores e incluso la grafía de los números.


Investigando el concepto de circunferencia.



 
Fase de demostración.


La ficha queda para los 5 últimos minutos de la sesión, momento en que la actividad previa manipulativa se traslada a un cuaderno lleno de color.
 
Pintando círculos.


Con Ludiletras, comenzamos a aprender los trazos y sus característicos nombres: “dormido” (trazo horizontal), “levantado” (trazo vertical)… para que poco a poco se vayan configurando las distintas letras. Las sesiones comienzan con los bits del abecedario en mayúsculas y minúsculas y también con los nombres de la clase. Los niños/as aprenden por lo tanto con un método global, partiendo desde la palabra hasta descifrar sus unidades mínimas (grafema y fonema). En Ludiletras se proponen también distintas actividades que, al igual que sucede con Entusiasmat, conectan las diferentes inteligencias: bailes con el cuerpo, cuentos, poesías de autores clásicos, murales, asambleas entre el grupo de iguales…

Trazo "dormido".


Este vídeo es ilustrativo del trabajo desarrollado con Entusiasmat y Ludiletras. Con él nos despedimos hasta el próximo post, dedicado a AMCO. ¡Ánimo en este comienzo de curso!